Αρχική › Παθήσεις › Ωχρά Κηλίδα › Ηλικιακή εκφύλιση
Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας είναι μια πάθηση που επηρεάζει την κεντρική όραση. Δεν είναι επώδυνη και δεν οδηγεί σε ολική απώλεια της όρασης, η έγκαιρη διάγνωση όμως είναι καθοριστική για την αντιμετώπισή της.
Η ωχρά κηλίδα είναι η κεντρική περιοχή του αμφιβληστροειδούς, του φωτοευαίσθητου χιτώνα που καλύπτει το εσωτερικό του ματιού, και είναι υπεύθυνη για την κεντρική όραση. Το φως εστιάζεται στον αμφιβληστροειδή, μετατρέπεται σε ηλεκτρικό σήμα και διαβιβάζεται στον εγκέφαλο, όπου γίνεται εικόνα.
Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς (ΗΕΩ) είναι μια παθολογική κατάσταση του ματιού που επηρεάζει την ωχρά κηλίδα. Πολλοί την αποκαλούν απλώς «ωχρά κηλίδα», κάτι που δεν είναι ακριβές: η ωχρά κηλίδα είναι η ανατομική δομή στο πίσω μέρος του ματιού, ενώ η πάθηση ονομάζεται εκφύλιση της ωχράς κηλίδας.
Η ΗΕΩ προκαλεί προβλήματα στην κεντρική όραση, αλλά δεν οδηγεί σε ολική απώλεια της όρασης και δεν είναι επώδυνη.
Η ΗΕΩ επηρεάζει την κεντρική όραση. Η περιφερική όραση σε κάθε περίπτωση δεν επηρεάζεται.
Η κεντρική όραση γίνεται θολή ή παραμορφωμένη.
Δυσκολεύεστε να διαβάσετε ή, για παράδειγμα, να αναγνωρίσετε πρόσωπα στην τηλεόραση.
Σε πιο προχωρημένα στάδια μπορεί να εμφανιστεί μαύρη κηλίδα στο κέντρο της όρασης.
Συχνά ο ασθενής δεν αντιλαμβάνεται αμέσως το πρόβλημα, με αποτέλεσμα να χάνεται πολύτιμος χρόνος. Η τακτική οφθαλμολογική εξέταση μία φορά τον χρόνο με βυθοσκόπηση, μετά την ηλικία των 55 ετών, βοηθά στην έγκαιρη διάγνωση και στην καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση της νόσου.
Με την πάροδο της ηλικίας το μελάγχρουν επιθήλιο, μια στιβάδα κάτω από τον αμφιβληστροειδή, αρχίζει να δυσλειτουργεί και η μεταφορά οξυγόνου προς τον υπερκείμενο αμφιβληστροειδή εξασθενεί. Έτσι συσσωρεύονται παραπροϊόντα του μεταβολισμού, που στη βυθοσκόπηση εμφανίζονται σταδιακά ως κιτρινόλευκες εναποθέσεις υαλίνης, τα λεγόμενα drusen.
Η έλλειψη οξυγόνου που ακολουθεί πυροδοτεί την αγγειογένεση, δηλαδή την παραγωγή ανώμαλων νέων αγγείων (νεοαγγείων). Τα νεοαγγεία αναπτύσσονται κάτω από το μελάγχρουν επιθήλιο, με συνοδό απορρόφηση των drusen. Επειδή το τοίχωμά τους δεν είναι στεγανό, διαρρέει υγρό κάτω από το μελάγχρουν επιθήλιο. Τελικά το υγρό περνά στον χώρο κάτω από τον αμφιβληστροειδή και τα ίδια τα νεοαγγεία αναπτύσσονται και πάνω από το μελάγχρουν επιθήλιο.
Η ξηρή μορφή μπορεί να μεταπέσει σε υγρή, αν και αυτό δεν αποτελεί τον κανόνα.
Η ακριβής αιτία της ΗΕΩ δεν είναι, προς το παρόν, γνωστή. Οι παρακάτω παράγοντες αυξάνουν τις πιθανότητες εμφάνισής της.
Παρατηρείται συχνότερα σε άτομα άνω των 65 ετών, μπορεί όμως να εμφανιστεί και σε άτομα σαράντα ή πενήντα ετών.
Περισσότερες γυναίκες έχουν ΗΕΩ από ό,τι άνδρες, πιθανώς επειδή οι γυναίκες τείνουν να ζουν περισσότερο.
Έχουν εντοπιστεί γονίδια που φαίνεται να σχετίζονται με τη νόσο, από μελέτες οικογενειών με περισσότερα από ένα πάσχοντα μέλη. Δεν πιστεύεται όμως ότι όλες οι μορφές ΗΕΩ κληρονομούνται.
Αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης ΗΕΩ. Μελέτες δείχνουν ότι η διακοπή του καπνίσματος μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο.
Μερικές μελέτες δείχνουν ότι η έκθεση σε υψηλά επίπεδα ηλιακού φωτός, ιδιαίτερα υπεριώδους, στη διάρκεια της ζωής μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο. Αυτό ωστόσο δεν έχει αποδειχθεί.
Δεν υπάρχει ομοφωνία για το πόσο η διατροφή αποτελεί παράγοντα κινδύνου. Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι βιταμίνες A, C, E και ο ψευδάργυρος μπορούν να βοηθήσουν στην επιβράδυνση της εξέλιξης σε όσους έχουν ήδη προσβληθεί.
Τα παρακάτω μπορούν να βοηθήσουν σε κάποιο βαθμό στην πρόληψη:
Επειδή η ακριβής αιτία δεν είναι γνωστή, η ΗΕΩ μπορεί να εκδηλωθεί ακόμη και όταν δεν υπάρχει κανένας από τους παράγοντες κινδύνου. Γι’ αυτό ο τακτικός οφθαλμολογικός έλεγχος παραμένει σημαντικός.
Στόχος είναι η πρόληψη της εξέλιξης της νόσου με συμπληρώματα διατροφής και η ενίσχυση της κεντρικής όρασης με τα λεγόμενα βοηθήματα χαμηλής όρασης.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης AREDS (Age-Related Eye Disease Study) το 2000, με 3940 συμμετέχοντες και μέσο χρόνο παρακολούθησης τα 6 χρόνια, η διατροφή με αντιοξειδωτικές βιταμίνες και καροτενοειδή ελαττώνει τον κίνδυνο εμφάνισης ΗΕΩ.
Από το 2004 έχει δοθεί έγκριση (FDA) για την ενδοφθάλμια χορήγηση αντιαγγειογενετικών παραγόντων στην υγρή μορφή της ΗΕΩ, όπως το pegaptanib sodium και το ranibizumab (Lucentis).
Η θεραπεία απαιτεί επανάληψη ανά τακτά διαστήματα και τα αποτελέσματα κρίνονται γενικά ικανοποιητικά. Δείτε περισσότερα για τις ενδοβόλβιες ενέσεις.
Τα σκευάσματα που κυκλοφορούν περιλαμβάνουν καροτένιο 15 mg, λουτεΐνη και ζεαξανθίνη, βιταμίνη E 400 IU, βιταμίνη C 500 mg, ψευδάργυρο 80 mg και χαλκό. Παρότι η χρήση τους θεωρείται ακίνδυνη, πρέπει να χορηγούνται με προσοχή:
Πριν ξεκινήσετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα, συμβουλευτείτε τον οφθαλμίατρο και τον θεράποντα ιατρό σας.
Η ΗΕΩ προκαλεί προβλήματα στην κεντρική όραση, αλλά δεν οδηγεί σε ολική απώλεια της όρασης. Η περιφερική όραση δεν επηρεάζεται.
Όχι, η ΗΕΩ δεν είναι επώδυνη. Γι’ αυτό συχνά δεν γίνεται αμέσως αντιληπτή και ο προληπτικός έλεγχος έχει μεγάλη σημασία.
Ναι, η ξηρή μορφή μπορεί να μεταπέσει σε υγρή, αν και αυτό δεν αποτελεί τον κανόνα.
Συνιστάται οφθαλμολογική εξέταση με βυθοσκόπηση μία φορά τον χρόνο μετά την ηλικία των 55 ετών. Αν έχετε ήδη διάγνωση, τη συχνότητα θα την ορίσει ο οφθαλμίατρός σας.
Το κάπνισμα αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης ΗΕΩ και μελέτες δείχνουν ότι η διακοπή του μπορεί να τον μειώσει.
Η θεραπεία της υγρής μορφής με ενδοϋαλοειδική χορήγηση φαρμάκων.
Λεπτομερής απεικόνιση της ωχράς κηλίδας.
Όλες οι παθήσεις της ωχράς και του αμφιβληστροειδούς.
Κλείστε ραντεβού με τη Χειρουργό Οφθαλμίατρο Βασιλική Ντρισμπιώτη MD, FEBO, στην Αθήνα.
Ιατρική επιμέλεια: Βασιλική Ντρισμπιώτη MD, FEBO, Χειρουργός Οφθαλμίατρος. Οι πληροφορίες της σελίδας έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν την οφθαλμολογική εξέταση.
