Τι είναι η ηλικιακή εκφύλιση ωχράς κηλίδας;
Η ηλικιακή εκφύλιση ωχράς κηλίδας (ΗΕΩ) είναι μια παθολογική κατάσταση του οφθαλμού η οποία επηρεάζει το κεντρικό τμήμα του αμφιβληστροειδούς που ονομάζεται ωχρά κηλίδα. Η ωχρά κηλίδα βρίσκεται στο πίσω μέρος του ματιού σας και είναι υπεύθυνη για την αντίληψη της κεντρικής όρασης.
Ο κόσμος συχνά την αποκαλεί απλά ¨ωχρά κηλίδα¨, όρος λανθασμένος καθώς η ωχρά κηλίδα είναι η ανατομική δομή του ματιού μας που πάσχει στην πάθηση που λέγεται ¨εκφύλιση ωχράς κηλίδας¨. Η ΗΕΩ προκαλεί προβλήματα με την κεντρική όραση, αλλά δεν οδηγεί σε πλήρη απώλεια της όρασης και δεν είναι επώδυνη.
Με ποιά συμπτώματα εκδηλώνεται η ηλικιακή εκφύλιση ωχράς κηλίδας;
Η ηλικιακή εκφύλιση ωχράς επηρεάζει την κεντρική όραση. Για παράδειγμα όταν ο ασθενής διαβάζει, βλέπει φωτογραφίες ή βλέπει τηλεόραση. Προκαλεί παραμόρφωση ή θόλωση αυτής της κεντρικής όρασης . Σε πιο προχωρημένα στάδια, μπορεί να προκαλέσει μαύρη κηλίδα στο κέντρο της όρασης.
Ποιες είναι οι αιτίες για την εμφάνιση της ηλικιακή εκφύλιση ωχράς κηλίδας;
Προς το παρόν, η ακριβής αιτία για την ΗΕΩ δεν είναι γνωστή.
Ορισμένοι παράγοντες πιστεύεται ότι αυξάνουν τις πιθανότητες για την ανάπτυξη της ΗΕΩ.
- Η ηλικία: Η ΗΕΩ συχνότερα παρατηρείται σε άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών. Μπορεί όμως να εμφανιστεί και σε άτομα που βρίσκονται στην ηλικία των σαράντα και πενήντα ετών.
- Το φύλο: Περισσότερες γυναίκες έχουν ΗΕΩ, πιθανώς επειδή οι γυναίκες τείνουν να ζουν περισσότερο από τους άνδρες.
- Τα γονίδιά: Έχουν εντοπιστεί κάποια γονίδια που φαίνεται να σχετίζονται με την ανάπτυξη της ΗΕΩ. Αυτό έχει ανακαλυφθεί εξετάζοντας οικογένειες με περισσότερα από ένα μέλη που έχουν ΗΕΩ, αλλά δεν πιστεύεται ότι όλες οι μορφές κληρονομούνται.
- Το κάπνισμα: Αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης της ΗΕΩ. Μελέτες δείχνουν επίσης ότι η διακοπή του καπνίσματος μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο.
- Η ηλιακή ακτινοβολία: Μερικές μελέτες υποδεικνύουν ότι η έκθεση σε υψηλά επίπεδα ηλιακού φωτός (ιδιαίτερα το υπεριώδες φάσμα που περιέχεται στο ηλιακό φως) καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανάπτυξης της ΗΕΩ. Αυτό ωστόσο δεν έχει αποδειχθεί. Η χρήση γυαλιών ηλίου για την προστασία από το υπεριώδες φως είναι ένα καλό προληπτικό μέτρο.
- Η διατροφή: πολλές μελέτες έχουν εξετάσει τη διατροφή ως παράγοντα κινδύνου για κάποιον που αναπτύσσει ΗΕΩ. Προς το παρόν δεν υπάρχει ομοφωνία για το πόσο η διατροφή αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη ΑΜD. Υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ότι οι βιταμίνες Α, C, Ε και ο ψευδάργυρος μπορούν να βοηθήσουν στην επιβράδυνση της εξέλιξης της AMD σε άτομα που έχουν ήδη προσβληθεί.
Πώς μπορεί να προληφθεί;
Δεν μπορούν να αλλάξουν η ηλικία ή τα γονίδια. Η τρέχουσα πρακτική είναι ότι η προστασία των ματιών από τον ήλιο, η ισορροπημένη διατροφή με άφθονα φρέσκα φρούτα και λαχανικά και η διακοπή του καπνίσματος μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη της ΗΕΩ.
Επειδή η ακριβής αιτία της ΗΕΩ δεν είναι γνωστή, μπορεί να εκδηλωθεί ακόμη και αν δεν υπάρχει κανένας από αυτούς τους παράγοντες κινδύνου. Επιπρόσθετα, συχνά ο ασθενής δεν το αντιλαμβάνεται αμέσως με αποτέλεσμα να χαθεί πολύτιμος χρόνος. Η τακτική οφθαλμολογική εξέταση μια φορά ετησίως με βυθοσκόπηση θα βοηθήσει στην έγκαιρη διάγνωση και την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση της νόσου.